Jak sfinansować remont kamienicy. Przewodnik dla wspólnot
Porównanie wszystkich realnych źródeł finansowania remontu elewacji i dachu: od funduszu remontowego, przez kredyt z premią BGK, po dotacje konserwatorskie i przychody z części wspólnych.
W skrócie
- Remont elewacji i dachu kamienicy rzadko da się sfinansować z jednego źródła. Zwykle łączy się fundusz remontowy, kredyt, premię BGK i dotacje.
- Premia remontowa BGK spłaca 25% kosztów przedsięwzięcia. Wymaga kredytu na co najmniej połowę kosztów i budynku użytkowanego od co najmniej 40 lat.
- Dotacje konserwatorskie obejmują tylko tak zwane nakłady konieczne i prace wykonane po podpisaniu umowy dotacyjnej.
- We Wrocławiu nabór miejskich dotacji na prace w 2027 r. trwa od 1 do 30 listopada 2026 r.
- Kolejność ma znaczenie: najpierw plan finansowania i wnioski, potem umowa z wykonawcą.
Wspólnoty, które przychodzą do nas po pomoc, mają zazwyczaj ten sam problem. Kosztorys remontu elewacji i dachu przekracza fundusz remontowy kilka lub kilkanaście razy, a podniesienie zaliczek do potrzebnego poziomu nie przejdzie na zebraniu. Rozwiązaniem prawie nigdy nie jest jedno źródło pieniędzy, tylko dobrze ułożony plan, w którym każde źródło pokrywa swoją część.
Porównanie źródeł finansowania
| Źródło | Ile może pokryć | Najważniejsze warunki | Kiedy ma sens |
|---|---|---|---|
| Fundusz remontowy | Tyle, ile uzbierano | Uchwała o wysokości zaliczek | Zawsze, jako wkład własny i zabezpieczenie kredytu |
| Kredyt bankowy dla wspólnoty | Większość kosztów | Uchwała, zdolność kredytowa wspólnoty, zwykle zabezpieczenie na wpływach z zaliczek | Gdy remont trzeba wykonać szybciej, niż pozwala fundusz |
| Premia remontowa BGK | 25% kosztów przedsięwzięcia | Kredyt na min. 50% kosztów, budynek użytkowany min. 40 lat, audyt remontowy, oszczędność energii min. 10% (lub 25%) | Prawie zawsze, gdy i tak bierzecie kredyt |
| Dotacje konserwatorskie | Część kosztów prac konserwatorskich | Budynek w rejestrze lub (w niektórych gminach) w gminnej ewidencji, prace po podpisaniu umowy | Kamienice zabytkowe z cennym detalem |
| Przychody z części wspólnych | Od kilku do kilkudziesięciu procent | Uchwała, czasem zgoda konserwatora, skutki podatkowe | Budynki przy ruchliwych ulicach, z lokalami użytkowymi lub niewykorzystaną powierzchnią |
Fundusz remontowy
Fundusz remontowy to wyodrębniona część zaliczek wpłacanych przez właścicieli na koszty zarządu nieruchomością wspólną. Jego wysokość ustala uchwała. W remoncie dużej kamienicy fundusz rzadko pokrywa całość, ale pełni trzy ważne funkcje: jest wkładem własnym, stanowi zabezpieczenie spłaty kredytu i pokazuje bankowi, że wspólnota regularnie płaci.
Podniesienie zaliczek łatwiej przegłosować, gdy właściciele widzą konkretny plan: na co pójdą pieniądze, jak długo potrwa podwyższona stawka i ile wyniesie miesięcznie na ich lokal. Ogólne „musimy zbierać więcej” niemal zawsze przegrywa.
Kredyt dla wspólnoty mieszkaniowej
Kilka banków w Polsce ma ofertę kredytów dla wspólnot mieszkaniowych. Kredyt zaciąga wspólnota, nie poszczególni właściciele, a zabezpieczeniem są najczęściej przyszłe wpływy z zaliczek na fundusz remontowy. Właściciele nie obciążają hipotek swoich mieszkań.
Bank oceni przede wszystkim wysokość i regularność wpływów, poziom zaległości w opłatach oraz to, czy uchwała o zaciągnięciu kredytu została podjęta prawidłowo i nie jest zaskarżona. Zaciągnięcie kredytu przekracza zakres zwykłego zarządu, więc wymaga uchwały właścicieli. Jak ją przygotować, opisujemy w artykule o uchwale wspólnoty w sprawie remontu.
Premia remontowa BGK
Premia remontowa wynika z ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów i jest wypłacana przez Bank Gospodarstwa Krajowego z Funduszu Termomodernizacji i Remontów. To nie dotacja wypłacana na konto, tylko spłata części kredytu zaciągniętego na remont.
Ile wynosi
25% kosztów przedsięwzięcia remontowego, nie więcej niż kwota wykorzystanego kredytu. Przy remoncie za 1,2 mln zł oznacza to nawet 300 tys. zł mniej do spłaty.
Najważniejsze warunki
- budynek wielorodzinny użytkowany od co najmniej 40 lat przed złożeniem wniosku, co spełnia praktycznie każda kamienica,
- kredyt w banku współpracującym z BGK na co najmniej 50% kosztów przedsięwzięcia,
- audyt remontowy przygotowany przed złożeniem wniosku,
- przedsięwzięcie musi zmniejszyć roczne zapotrzebowanie budynku na energię do ogrzewania i ciepłej wody o co najmniej 10% (ustawa przewiduje wyjątki), a gdy wskaźnik kosztu przedsięwzięcia przekracza 0,3, o co najmniej 25%. Wskaźnik kosztu musi mieścić się w przedziale 0,05–0,70.
Warto wiedzieć
Wniosek o premię składa się za pośrednictwem banku kredytującego, a jej przyznanie zależy od dostępności środków w Funduszu. Dlatego audyt i wniosek warto przygotować jeszcze przed wyborem wykonawcy. W kamienicy zabytkowej warunek oszczędności energii bywa najtrudniejszy, bo elewacji frontowej z detalem zwykle nie da się ocieplić. Oszczędność trzeba wtedy uzyskać w inny sposób, np. przez docieplenie stropodachu, elewacji podwórzowej lub wymianę stolarki, i wykazać ją w audycie. Jeśli remont obejmuje głównie poprawę efektywności energetycznej, przeanalizujcie też premię termomodernizacyjną, która ma odrębne warunki i wymaga audytu energetycznego.
Dotacje konserwatorskie
Jeżeli kamienica jest zabytkiem, można ubiegać się o dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane. Udzielają ich gminy, wojewódzcy konserwatorzy zabytków, powiaty i samorządy województw, a co roku także Minister Kultury w ramach programów ochrony zabytków. Każdy z tych podmiotów ma własny regulamin i terminy.
Wspólne zasady, o których trzeba pamiętać:
- dotacja obejmuje tylko nakłady konieczne, czyli prace służące zachowaniu, utrwaleniu lub odtworzeniu wartości zabytku. Termomodernizacja, wymiana stolarki w innej technologii niż historyczna czy instalacje zwykle nie są finansowane,
- dofinansowane mogą być zazwyczaj tylko prace wykonane po podpisaniu umowy dotacyjnej. Rozpoczęcie robót przed umową może przekreślić dotację,
- wniosek wymaga zwykle pozwolenia konserwatorskiego, programu prac i kosztorysu, więc przygotowania trwają.
Wrocław: termin w listopadzie
Wrocław przeznaczył w 2026 r. ponad 22 mln zł na dotacje konserwatorskie, a od 2026 r. obejmują one także budynki ujęte w gminnej ewidencji zabytków, nie tylko wpisane do rejestru. Nabór wniosków na prace planowane w 2027 r. prowadzony jest od 1 do 30 listopada 2026 r. Dotacja może pokryć do 100% nakładów koniecznych. Krok po kroku opisujemy to w poradniku dotacje konserwatorskie Wrocław 2027.
Przychody z części wspólnych
Wiele kamienic ma potencjał, z którego wspólnota nie korzysta. Najczęstsze przykłady to wynajem lokalu użytkowego należącego do nieruchomości wspólnej, wynajem powierzchni reklamowej na siatce rusztowania w czasie remontu (przy ruchliwych ulicach potrafi to pokryć istotną część kosztów) oraz inne rozwiązania wykorzystujące wartość budynku. Ich dobór zależy od konkretnej nieruchomości i jej stanu prawnego. Analiza tego potencjału to jedna z pierwszych rzeczy, którą robimy w każdym budynku.
Przy reklamie na zabytku wpisanym do rejestru trzeba pamiętać o nowych przepisach: od 3 czerwca 2026 r. umieszczanie na nim urządzeń reklamowych wymaga zgłoszenia do wojewódzkiego konserwatora (art. 36aa ustawy o ochronie zabytków), który ma 60 dni na sprzeciw. Sprawdźcie też lokalną uchwałę krajobrazową, jeśli gmina ją przyjęła, oraz skutki podatkowe przychodów wspólnoty.
Jak połączyć źródła w jeden plan
Przykładowy, typowy układ dla kamienicy zabytkowej wygląda tak:
- Fundusz remontowy i podwyższone zaliczki jako wkład własny oraz zabezpieczenie kredytu.
- Kredyt bankowy na co najmniej połowę kosztów, z wnioskiem o premię remontową BGK.
- Dotacja konserwatorska na detal architektoniczny, stolarkę historyczną czy pokrycie dachu.
- Przychody z części wspólnych, które pomagają spłacać kredyt bez podnoszenia zaliczek.
Łączenie źródeł jest często możliwe, ale wpływa na wyliczenia, na przykład na podstawę premii czy wymagany wkład własny. Każdy program ma własne zasady, dlatego plan warto przygotować całościowo, zanim złoży się pierwszy wniosek.
Najczęstsze błędy
- Umowa z wykonawcą przed zapewnieniem finansowania. Odbiera szansę na dotacje i stawia wspólnotę pod presją czasu.
- Jednorazowa, bardzo wysoka składka. Rzadko przechodzi i dzieli wspólnotę. Rozłożenie kosztu w czasie przez kredyt z premią zwykle jest łatwiejsze do przyjęcia.
- Pominięcie audytu remontowego. Bez niego nie ma premii BGK.
- Przegapienie naboru dotacji. Nabory trwają kilka tygodni w roku, a wniosek wymaga dokumentów, których przygotowanie trwa dłużej.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi premia remontowa BGK w 2026 roku?
25% kosztów przedsięwzięcia remontowego, nie więcej niż kwota wykorzystanego kredytu. Premia spłaca część kredytu, nie jest wypłacana jako gotówka.
Czy wspólnota może dostać premię remontową bez kredytu?
Nie. Premia remontowa przysługuje tylko wtedy, gdy wspólnota finansuje przedsięwzięcie kredytem stanowiącym co najmniej 50% jego kosztów.
Czy kredyt dla wspólnoty obciąża mieszkania właścicieli?
Zazwyczaj nie. Kredyt zaciąga wspólnota, a zabezpieczeniem są najczęściej przyszłe wpływy z zaliczek na fundusz remontowy. Konkretne warunki zależą od banku.
Czy można dostać dotację na remont kamienicy, która nie jest w rejestrze zabytków?
Zależy od gminy. Na przykład we Wrocławiu od 2026 r. miejskie dotacje konserwatorskie obejmują także budynki ujęte w gminnej ewidencji zabytków. Warto sprawdzić regulamin w swojej gminie.
Czy dotacją można pokryć prace już wykonane?
Zazwyczaj nie. Większość programów finansuje prace wykonane po podpisaniu umowy dotacyjnej. Wyjątki istnieją (np. niektóre nabory wojewódzkich konserwatorów na prace z poprzednich lat), ale trzeba to sprawdzić w konkretnym regulaminie.
Macie podobną sytuację?
Przyjedziemy, obejrzymy budynek i powiemy, jakie macie możliwości. Oględziny i wstępna analiza są bezpłatne.
Podstawy prawne i źródła
- Ustawa z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, rozdział 3 (premia remontowa).
- Bank Gospodarstwa Krajowego, opis produktu Premia remontowa, bgk.pl.
- Ustawa z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, art. 36aa, 77–83.
- Wrocław.pl, informacja z 31 maja 2026 r. o dotacjach konserwatorskich i naborze na 2027 r.
- Ustawa z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, art. 13–15, 22.
Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje stan prawny na październik 2026 r. Nie stanowi porady prawnej. Przepisy i warunki programów finansowania zmieniają się, dlatego przed podjęciem decyzji sprawdźcie aktualne brzmienie przepisów lub skontaktujcie się z nami albo z prawnikiem. Autor: zespół ATSOL Sp. z o.o.
Czytaj dalej
Nakaz remontu z PINB: co zrobić krok po kroku
Termin na odwołanie, wydłużenie terminu, egzekucja i plan działania dla zarządu wspólnoty.
Przeczytaj poradnikRemont kamienicy zabytkowej: formalności w 2026
Rejestr, gminna ewidencja, pozwolenie konserwatora i nowe zgłoszenie z art. 36aa.
Przeczytaj poradnikUchwała wspólnoty w sprawie remontu (ze wzorem)
Co musi zawierać uchwała, jak liczyć głosy i jak przekonać właścicieli.
Przeczytaj poradnik